บ้านบ้าน วิภาวดี 20
บ้านบ้าน วิภาวดี 20

Blog ทำบ้านให้เป็นบ้าน

อยู่กับวัยเก๋า : บ้านที่พร้อมดูแลเราในยุค Aging society
ในเว็บไซต์ของกรมกิจการผู้สูงอายุระบุว่า สังคมสูงวัย (Aging society) คือ สังคมที่มีสัดส่วนของผู้สูงอายุหรือประชากรที่มีอายุ 60 ปีขึ้นไปเพิ่มสูงขึ้นเรื่อยๆ
ขณะที่อัตราการเกิด และจำนวนประชากรในวัยทำงานลดน้อยลง พบว่าในภูมิภาคเอเชียหลายประเทศเริ่มเข้าสู่สังคมผู้สูงวัยโดยสมบูรณ์แล้ว
ได้แก่ สิงคโปร์ เกาหลีใต้ และญี่ปุ่น ขณะที่ประเทศไทยกำลังจะเปลี่ยนผ่านเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุในอีกไม่นานนี้ คาดการณ์ไว้ว่าในปี พ.ศ. 2564
สัดส่วนของจำนวนผู้สูงอายุจะเพิ่มขึ้นไปถึงร้อยละ 20-30
โดยทั่วไปแล้วหากพูดถึงสังคมผู้สูงวัยเรามักจะมองในเรื่องของสุขภาพเป็นหลัก แต่ในอีกแง่มุมหนึ่งที่ใกล้ตัวเช่นกันคือคุณภาพชีวิตในการอยู่อาศัยซึ่งสามารถสร้างได้ตั้งแต่ที่บ้าน บ้านที่ออกแบบให้เหมาะกับผู้สูงวัยต้องมีบรรยากาศที่โปร่งสบาย มีความปลอดภัยในการใช้งานช่วยลดการเกิดอุบัติเหตุโดยไม่คาดคิด ทำให้การอยู่อาศัยสะดวกสบาย ส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวันที่มีคุณภาพ บ้านสำหรับผู้สูงวัยไม่ได้หมายความเฉพาะบ้านที่มีผู้สูงวัยอาศัยอยู่เท่านั้น แต่การเตรียมบ้านไว้ล่วงหน้าให้บ้านเป็นส่วนหนึ่งที่พร้อมจะดูแลเราในอนาคตเมื่อตัวเราเองก้าวขึ้นเป็นผู้สูงวัยในวันหนึ่งข้างหน้าก็ช่วยลดปัญหาการปรับเปลี่ยนบ้านในภายหลังซึ่งทำได้ยากกว่า สำหรับการเตรียมบ้านให้เหมาะกับผู้สูงวัยมีข้อคิดดังนี้
บ้านบ้าน วิภาวดี 20

อยู่สะดวกในห้องนอน

ในวัยสูงอายุที่ขึ้นลงบันไดไม่สะดวกควรเตรียมห้องนอนไว้ชั้นล่างและมีห้องน้ำอยู่ใกล้ๆ เนื่องจากผู้สูงอายุมักจะเข้าห้องน้ำเวลากลางคืนบ่อย ระหว่างทางไปห้องน้ำติดระบบไฟอัตโนมัติช่วยนำทางไม่ให้เดินสะดุดล้ม พื้นห้องนอนปูด้วยวัสดุที่มีคุณสมบัติช่วยซับแรงกระแทก เช่น ไม้ ลามิเนต พรม กระเบื้องยาง เป็นต้น วัสดุเหล่านี้จะช่วยลดความรุนแรงหากมีการหกล้มบาดเจ็บ ข้อดีอีกอย่างคือพื้นไม่เย็นเกินไปทำให้ผู้สูงอายุรู้สึกสบายเท้าในการใช้งานมากกว่าพื้นกระเบื้อง นอกจากนี้ภายในห้องนอนยังควรจัดให้มีบรรยากาศอยู่สบาย ไม่อับทึบ และมีการระบายอากาศที่ดีเพื่อลดการสะสมเชื้อโรคต่าง ๆ
บ้านบ้าน วิภาวดี 20
บ้านบ้าน วิภาวดี 20
บ้านบ้าน วิภาวดี 20

อยู่ปลอดภัยในห้องน้ำ

ควรแยกส่วนเปียกและแห้งให้ชัดเจน เลือกใช้กระเบื้องที่มีผิวหยาบ ไม่ลื่น ห้องน้ำที่เหมาะกับผู้สูงอายุควรมีพื้นเรียบเสมอกันและทำเป็นพื้นลาดเอียงบริเวณส่วนเปียกแทน แต่หากทำเป็นพื้นต่างระดับควรใช้วัสดุที่มีสีหรือผิวสัมผัสแตกต่างกันชัดเจนเพื่อให้สังเกตได้ง่าย
การเตรียมห้องน้ำผู้สูงอายุที่ใช้รถเข็นควรมีพื้นที่กว้างพอให้รถเข็นกลับตัวได้ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางอย่างน้อย 1.50 เมตร ติดราวจับในจุดสำคัญ เช่น ส่วนเปียก ใกล้ชักโครก ใกล้อ่างล้างหน้า เพื่อช่วยประคองตัว ส่วนอาบน้ำอาจจะทำที่นั่งเพิ่มเติมหรือวางเก้าอี้สำหรับใช้ในห้องน้ำโดยเฉพาะ นอกจากนี้อาจจะติดตั้งอุปกรณ์ขอความช่วยเหลือหรือสวิตซ์ฉุกเฉินเพื่อให้เข้ามาช่วยได้ทันท่วงที และเลือกใช้ประตูห้องน้ำแบบบานเลื่อน หากใช้ประตูบานเปิดควรติดตั้งให้เปิดออกนอกห้องน้ำเพื่อที่หากมีคนล้มขวางประตูด้านในผู้ช่วยเหลือจะสามารถเปิดประตูได้
บ้านบ้าน วิภาวดี 20
บ้านบ้าน วิภาวดี 20
บ้านบ้าน วิภาวดี 20

อยู่สบายในห้องนั่งเล่น

ห้องนั่งเล่นเป็นห้องที่ไม่จำเป็นต้องติดตั้งอุปกรณ์มากนัก แต่ควรเลือกเฟอร์นิเจอร์ใช้งานให้เหมาะสม เฟอร์นิเจอร์ควรมีเหลี่ยมมุมน้อย ความสูงพอดีกับการใช้งาน เก้าอี้หรือโซฟามีเบาะนั่งนุ่มสบายลุกนั่งได้สะดวก เลือกใช้เก้าอี้หรืออาร์มแชร์ที่มีน้ำหนักมากจะช่วยให้ผู้สูงอายุทรงตัวยามลุกนั่งได้ง่ายกว่าเก้าอี้ที่มีน้ำหนักเบา อาจจะติดราวจับประคองตัวบางจุดช่วยลดโอกาสล้มลง และหลีกเลี่ยงเฟอร์นิเจอร์ที่มีล้อเลื่อนเพราะอาจเป็นสาเหตุให้หกล้มได้ นอกจากนี้ยังไม่ควรวางสิ่งของมากเกินความจำเป็น ของที่แตกง่าย และหลีกเลี่ยงการวางของตกแต่งบริเวณพื้นเพราะผู้สูงอายุอาจจะไม่ทันสังเกตเห็นจนทำให้เกิดอุบัติเหตุได้
บ้านบ้าน วิภาวดี 20
บ้านบ้าน วิภาวดี 20

อยู่ที่ขึ้นง่ายลงก็ดีด้วยลิฟท์

บ้านยุคปัจจุบันหลายหลังเริ่มให้ความสำคัญกับการเตรียมพร้อมเพื่อผู้สูงวัย บ้านโครงการหลายแห่งหรือแม้แต่บ้านที่เจ้าของจ้างบริษัทมาสร้างเองเริ่มมีการออกแบบพื้นที่ให้สามารถติดตั้งลิฟท์ได้ โดยมองจากประโยชน์ใช้สอยในระยะยาวเพื่อให้ผู้สูงวัยที่ขึ้นลงบันไดลำบาก หรือมีปัญหาสุขภาพไม่สามารถขึ้นลงบันไดได้สามารถใช้งานได้สะดวกมากยิ่งขึ้น ปัจจุบันมีรูปแบบลิฟท์บ้านให้เลือกหลากหลายระบบ รวมทั้งยังสามารถเลือกแบบประหยัดไฟ และติดตั้งบนพื้นที่เดิมได้ทันทีโดยไม่ต้องขุดหรือทำปล่องจึงไม่กระทบกับโครงสร้างหลักของบ้าน บ้านที่ติดตั้งลิฟท์ หรือเผื่อพื้นที่ไว้ติดตั้งลิฟท์ไว้แต่แรกก็เป็นอีกรูปแบบที่รองรับการใช้งานของผู้สูงวัยในยุคนี้ได้เป็นอย่างดี
บ้านบ้าน วิภาวดี 20

อยู่ที่ทางเดินต่าง ๆ

กรณีที่มีผู้สูงอายุใช้รถเข็นควรเตรียมทางลาดไว้ให้ขึ้นลงได้สะดวก อัตราส่วนทางลาดอย่างน้อย 1:12 คือ พื้นสูง 1 เมตร ทางลาดยาว 12 เมตร และปรับสัดส่วนให้เหมาะสมสำหรับทางลาดภายในบ้าน สำหรับทางเดินทั้งในและนอกบ้านควรติดตั้งไฟส่องสว่างให้มีแสงสว่างเพียงพอต่อการใช้งานยามค่ำคืน อาจจะติดตั้งไฟอัตโนมัติเพิ่มเติมร่วมด้วย และทำราวจับช่วยพยุงตัวในจุดที่จำเป็น
บ้านบ้าน วิภาวดี 20

อยู่กว้างๆในที่จอดรถ

หากมีผู้ใช้รถเข็นหรือเตรียมที่จอดรถสำหรับผู้ใช้รถเข็นในอนาคต ควรออกแบบพื้นที่ส่วนจอดรถเผื่อไว้ให้กว้างอย่างน้อย 2.40 x 6 เมตร และมีที่ว่างข้างที่จอดรถอย่างน้อย 1 เมตรสำหรับเตรียมรถเข็นหรือผู้ใช้อุปกรณ์ช่วยพยุงตัวสามารถขึ้นลงสะดวก ส่วนจอดรถต้องระวังเป็นพิเศษควรเลือกใช้วัสดุปูพื้นที่ไม่ลื่นเพื่อลดการเกิดอุบัติเหตุ
บ้านบ้าน วิภาวดี 20

อยู่ปลอดโปร่งในสวน

สวนสำหรับผู้สูงวัยไม่มีความแตกต่างจากสวนทั่วไป เพียงแต่ควรจัดสวนให้เอื้อกับผู้สูงอายุออกมาใช้งานได้สะดวกสบายและมีความสุข ภายในสวนโปร่งสบายตาไม่มีซอกมุมอับสายตา สร้างความน่าสนใจในสวนด้วยอ่างน้ำนก น้ำพุเล็ก ๆ หรือกระถางปลูกดอกไม้สวย ๆ ใช้ไม้ดอกหอมปลูกสร้างบรรยากาศที่ผ่อนคลาย ทางเดินควรทำเป็นพื้นเรียบเสมอกันไม่ให้เดินสะดุดล้มได้ง่าย และใช้วัสดุปูพื้นที่ปลอดภัย ไม่ลื่น หรือปรับเป็นทางเดินที่ใช้รถเข็นได้ จัดให้มีมุมนั่งเล่นหลายๆ มุมเพื่อให้นั่งพักได้หากเดินนาน ๆ รวมทั้งควรมีพื้นที่สนามหญ้าให้ผู้สูงอายุสามารถเดินออกกำลังกายในสวนได้ นอกจากภายในสวนแล้วพื้นที่ใกล้ตัว เช่น ระเบียงบ้าน ริมหน้าต่าง หรือภายในบ้านก็อาจจะจัดให้มีไม้กระถางเพื่อสร้างบรรยากาศผ่อนคลายให้ผู้สูงวัยยามพักผ่อนอยู่บ้าน
บ้านบ้าน วิภาวดี 20

Tips

- พื้นในบ้าน ควรเรียบเสมอกันสามารถเข้าถึงทุกจุดได้สะดวก ไม่ทำพื้นต่างระดับมากเกินความจำเป็น บริเวณพื้นที่ต่างระดับกันควรเลือกวัสดุปูพื้นที่มีสีต่างกันเพื่อให้สังเกตได้ง่าย วัสดุที่ใช้ต้องไม่มีพื้นผิวเรียบลื่นจนเกิดอันตราย
- บันได ควรทำราวจับทั้งสองด้าน พื้นบันไดใช้วัสดุปูที่ไม่ลื่น อาจจะทำสีจมูกบันไดให้แตกต่างกันชัดเจนเพื่อให้สังเกตได้ง่าย หากมีผู้สูงอายุที่มีปัญหาทางการได้ยินและบริเวณบันไดเป็นมุมอับสามารถติดกระจกเงาเพิ่มเติมบริเวณทางขึ้นลงเพื่อป้องกันการเดินชน
- ประตู ควรกว้างอย่างน้อย 90 เซนติเมตร ปิด-เปิดง่าย ไม่ติดตั้งอุปกรณ์บังคับให้ปิดเองเพื่อให้ผู้สูงอายุที่มีแรงน้อยสามารถเปิดได้สะดวกหรือใช้รถเข็นได้ง่าย ประตูบานเปิดควรมีที่ว่างหน้าประตู 1.50x1.50 เมตร สำหรับรถเข็นเบี่ยงหลบได้ หากในบ้านมีผู้สูงอายุที่ช่วยเหลือตัวเองไม่จำเป็นต้องติดล็อกประตูหากเกิดเหตุฉุกเฉินจะได้เข้าไปช่วยเหลือได้ทัน
- มือจับและราวจับ มือจับแบบก้านโยกใช้งานสะดวกกว่าแบบลูกบิด ติดตั้งสูงระดับปกติคือ 1-1.20 เมตร และเพิ่มราวจับติดต่ำลงมาประมาณ 10 เซนติเมตร ให้ผู้ใช้รถเข็นจับได้สะดวก
- ระบบรักษาความปลอดภัย บ้านยุคใหม่ที่มีเทคโนโลยีเข้ามาเกี่ยวข้องช่วยเพิ่มความปลอดภัยต่อการอยู่อาศัยโดยเฉพาะผู้สูงวัย เช่น การติดตั้งกล้อง CCTV ระบบตัดไฟอัตโนมัติป้องกันไฟฟ้าลัดวงจร สัญญาณเตือนไฟไหม้ (Fire Alarm) เซนเซอร์ตรวจจับเปลวไฟ กริ่งฉุกเฉินสำหรับขอความช่วยเหลือ ไฟทางเดินอัตโนมัติ เป็นต้น ควรพิจารณาติดตั้งอุปกรณ์เหล่านี้ให้เหมาะสมกับความจำเป็นและการใช้งานภายในบ้าน
ไม่พลาดทุกเรื่องบ้านจากเรา
ทำบ้านให้เป็นบ้าน